Tatlı patates nasıl pişirilir, nasıl saklanır? Fırından püreye rehber
Kısa cevap: tatlı patatesi buzdolabına koymayın; serin, karanlık ve havadar bir yerde saklayın, 2–4 hafta dayanır. En lezzetli pişirme yolu fırındır: kabuğuyla, 200 °C'de 45–60 dakika, içi tamamen yumuşayıp kabuk kenarından şerbeti karamelize olana kadar. Tatlı patates, adına rağmen patatesle akraba değildir ve pişince doğal olarak tatlanır.
Tatlı patates patates mi?
Hayır. Tatlı patates (*Ipomoea batatas*), bahçelerdeki sabah sefası çiçeğinin akrabasıdır. Patates ise domates ve patlıcanla aynı ailedendir. İkisi de toprak altında yumru oluşturduğu için aynı adı paylaşırlar.
Tatlı patates Orta ve Güney Amerika kökenlidir. Bugün dünyanın en çok yetiştirilen gıda bitkilerinden biridir; en büyük üretici açık ara Çin'dir. Türkiye'de ise son yıllarda Akdeniz bölgesinde yetiştiriciliği yaygınlaştı; Hatay ve Adana yöresinde uzun süredir bilinen bir üründür.
Turuncu, mor, beyaz
- Turuncu etli: en yaygın, en tatlı ve en nemli. Fırın ve püre için ideal.
- Mor etli: daha kuru ve unlu, tadı hafif kestanemsi. Rengini antosiyaninlerden alır; pişince de mor kalır.
- Beyaz ya da krem etli: en az tatlı, en kuru; patatese en yakın doku. Kızartma için iyi.
Nasıl seçilir?
- Sert, pürüzsüz kabuklu, çatlaksız.
- Yumuşak noktalar, filiz ya da küf yok.
- Aynı boyda olanları seçin; fırında eşit pişer.
Nasıl saklanır?
Tatlı patates tropikal kökenli olduğu için soğuğa duyarlıdır:
- Buzdolabına koymayın. Soğukta iç dokusu sertleşir, ortası pişmesine rağmen sert kalan "taş" bölgeler oluşur ve tadı bozulur.
- Serin, karanlık, havadar bir yer idealdir: kiler, mutfak dolabının alt rafı. 13–15 °C mükemmel, normal oda sıcaklığı da olur.
- Plastik poşette bırakmayın. Nem birikir ve çürür; kâğıt torba ya da açık bir sepet kullanın.
- Yıkamadan saklayın. Pişirmeden hemen önce yıkayın.
Bu koşullarda 2–4 hafta dayanır. Pişmiş tatlı patates ise buzdolabında 4–5 gün kalır ve dondurulabilir.
1. Fırında bütün tatlı patates (en iyisi)
- Fırını 200 °C'ye ısıtın.
- Tatlı patatesleri fırçayla yıkayın, kurulayın.
- Çatalla birkaç yerinden delin.
- Yağlı kâğıt serili tepside, kabuğuyla 45–60 dakika pişirin. Kalın olanlar daha uzun sürer.
- Bıçak kolayca girdiğinde ve kabuğun kenarından koyu bir şerbet sızdığında hazırdır.
İkiye kesip üstüne tereyağı ve tuz, ya da süzme yoğurt, sarımsak ve pul biber koyun. Tatlı isteyenler için tarçın ve bir kaşık tahin.
2. Fırında dilim ya da küp
- Kabuklu ya da soyulmuş tatlı patatesi 2 cm küp ya da elma dilimi doğrayın.
- Zeytinyağı, tuz, karabiber ve isteğe göre kimyon, toz kırmızı biber ya da kekikle karıştırın.
- Tepsiye tek kat ve aralıklı dizin; üst üste binerse buharda pişer, kızarmaz.
- 220 °C'de 25–35 dakika, yarısında çevirerek pişirin.
3. Haşlama ve püre
Soyup iri doğrayın, tuzlu suda 15–20 dakika haşlayın. Süzün, tereyağı ya da zeytinyağıyla ezin. Püreyi turuncu tatlı patatesle yaparsanız şeker eklemenize gerek kalmaz. Bir tutam muskat ve limon kabuğu rendesi çok yakışır.
4. Kızartma (patates kızartması gibi)
Tatlı patates kızartması evde kolay yumuşar. Daha çıtır olsun diye: çubukları 30 dakika soğuk suda bekletin, iyice kurulayın, az mısır nişastasına bulayın, fırında ya da hava fritözünde tek kat pişirin.
Tatlı patates ile neler yapılır?
- Tatlı patatesli humus ya da ezme
- Çorba: tatlı patates, havuç, zencefil ve hindistan cevizi sütü. Taze zencefil için: taze zencefil nasıl saklanır
- Kahvaltıda fırın dilimlerinin üstüne avokado ve yumurta. Avokado ezmesi için: avokado ezmesi nasıl yapılır
- Salata: fırınlanmış küpler, roka, nar ve beyaz peynir
Besin değeri
USDA verilerine göre 100 gram çiğ tatlı patates yaklaşık 86 kcal'dir ve:
- Beta karoten bakımından çok zengindir; turuncu etli olanlar, vücudun A vitaminine dönüştürebildiği bu pigmenti bol içerir.
- Potasyum kaynağıdır: 100 gramında yaklaşık 340 mg. Potasyum normal kan basıncının korunmasına katkıda bulunur.
- B6 vitamini kaynağıdır. B6 vitamini bağışıklık sisteminin normal işleyişine ve yorgunluk ile bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur.
- Lif kaynağıdır: 100 gramında yaklaşık 3 g.
Kabuğuyla pişirip kabuğuyla yemek lif miktarını artırır.
Tatlı patates bizim satış listemizde değil; ama tropikal sepetteki diğer ürünlerle çok iyi eşleşiyor. Sezondaki ürünlerimizi ürünler sayfasında görebilirsiniz.
