Ejder meyvesi nedir? Kırmızı, beyaz ve sarı pitaya arasındaki farklar
Kısa cevap: ejder meyvesi (pitaya), Orta Amerika kökenli, tırmanıcı bir kaktüsün meyvesidir. Üç ana tipi vardır: pembe kabuklu beyaz etli (en yaygın, en hafif tatlı), pembe kabuklu kırmızı-mor etli (daha tatlı ve renkli) ve sarı kabuklu beyaz etli (en tatlısı, küçük ve dikenli kabuklu). Türkiye'de Alanya, Gazipaşa ve Mersin'de, çoğunlukla seralarda yetiştirilir.
Ejder meyvesi bir kaktüs mü?
Evet. Ejder meyvesi, *Selenicereus* (eski adıyla *Hylocereus*) cinsinden, ağaçlara ve duvarlara tırmanan kaktüslerin meyvesidir. Bitkinin yaprağı yoktur; üç köşeli, etli gövdeleri fotosentez yapar. Bahçelerde genellikle bir beton direğin etrafına sarılarak yetiştirilir.
"Ejder meyvesi" adı, kabuğundaki yeşil uçlu, pul gibi kalkık yapraklardan gelir; ejderhanın pullarını andırır. "Pitaya" ise Orta Amerika'daki yerel adıdır.
Bir gecelik çiçek
Ejder meyvesinin en şaşırtıcı yanı çiçeğidir. Avuç büyüklüğündeki beyaz, kokulu çiçek yalnızca bir gece açar; akşam açılır, sabah kapanır. Bu yüzden "gecenin kraliçesi" diye de anılır. Doğada bu çiçekleri yarasalar ve gece kelebekleri tozlaştırır. Bu hayvanların olmadığı yerlerde, örneğin seralarda, üreticiler çiçekleri gece yarısı elle tozlaştırır: bir fırçayla bir çiçeğin poleni diğerine taşınır.
Bir sera üreticisinin yaz gecelerinde el feneriyle çiçek çiçek dolaşması, ejder meyvesinin neden ucuz bir meyve olmadığını açıklar.
Üç ana tip
1. Beyaz etli, pembe kabuklu
- En yaygın tip; markette en çok bunu görürsünüz.
- Et: beyaz, küçük siyah çekirdekli.
- Tat: hafif tatlı, serinletici; kivi ile armut arası.
- Kullanım: kaşıkla, meyve salatasında, smoothie bowl'da.
2. Kırmızı (mor) etli, pembe kabuklu
- Et: koyu pembeden mora kadar; görüntüsü çarpıcı.
- Tat: beyaz etliden daha tatlı ve biraz daha aromalı.
- Renk: rengini betalain adlı doğal pigmentlerden alır; bu pigmentler pancarda da bulunur. Elinizi, tahtanızı ve kıyafetinizi boyar.
- Not: bol miktarda kırmızı etli pitaya yedikten sonra idrarın ya da dışkının pembeleşmesi görülebilir. Pancardaki durumun aynısıdır ve zararsızdır; ama bilmeyen biri için korkutucu olabilir.
3. Sarı kabuklu, beyaz etli
- Kabuk: parlak sarı, üstünde küçük dikenli tümsekler (satıştan önce temizlenir).
- Boy: diğerlerinden küçük.
- Tat: üç tip arasında en tatlısı, çok sulu.
- Kökeni Kolombiya ve Ekvador bölgesidir; Türkiye'de nadiren bulunur ve pahalıdır.
Hangisini seçmeli?
- İlk kez deneyecekseniz: beyaz etli; hafif tadı herkese hitap eder.
- Görsel bir tabak, smoothie bowl, tatlı: kırmızı etli; rengi tek başına sunumdur. Ejder meyveli smoothie bowl
- En tatlı tadı arıyorsanız: sarı pitaya.
Türkiye'de ejder meyvesi
Ejder meyvesi Türkiye'ye 2000'lerin sonlarından itibaren girdi ve özellikle Alanya'da hızla yayıldı. Antalya kıyısında hasat kabaca Temmuz'dan Kasım'a kadar sürer; kaktüs bu dönemde birkaç dalga halinde çiçek açıp meyve verir. Takvim: avokado ve mango mevsimi.
Alanya'da yerli ejder meyvesi, tropikal meyve festivalleriyle ve yerel üretici birlikleriyle tanınır hale geldi. Uzun yoldan gelen ithal pitayaya göre yerli meyve daha olgun toplanabildiği için genellikle daha tatlıdır.
Olgun ejder meyvesi nasıl seçilir?
- Kabuk rengi canlı ve eşit olmalı; yeşillik varsa erkendir.
- Pul uçları hafif kurumaya başlamış olabilir, bu normaldir; tamamen kahverengi ve büzüşmüşse meyve eskimiştir.
- Avuçta hafifçe esnemeli; taş gibi sert değil, çökük de değil.
Ejder meyvesi koparıldıktan sonra olgunlaşmaya pek devam etmez; avokado ve mangodan farkı budur. Bu yüzden olgun alınması önemlidir.
Saklama
Bütün meyve buzdolabında yaklaşık bir hafta, kesilmiş meyve kapalı kapta bir iki gün iyi kalır. Küp küp dondurulursa smoothie için aylarca dayanır. Kesme yöntemleri ve diğer ayrıntılar: ejder meyvesi nasıl yenir. Kökeni ve yolculuğu: ejder meyvesi meyve atlası.
Sezonda ejder meyvesini ve diğer tropikal meyveleri ürünler sayfamızda bulabilirsiniz.
