Avokado çeşitleri: Hass, Fuerte, Bacon, Zutano ve diğerleri
Kısa cevap: dünyada yüzlerce avokado çeşidi var ama Türkiye'de pazara en çok Hass, Fuerte, Bacon, Zutano, Ettinger ve Pinkerton gelir. Kabaca ikiye ayrılırlar: olgunlaşınca kabuğu koyulaşan Hass ve olgunlukta da yeşil kalan ince kabuklu çeşitler. Hass daha yağlı ve kremalı, yeşil kabuklular daha hafif ve suludur. Sonbaharda yeşil kabuklular, kış ortasından itibaren Hass ağırlıktadır.
Çeşidi bilmek iki şeye yarar: hangi avokadoyu ne için kullanacağınızı seçmek ve olgunluğu doğru okumak. Çünkü Hass'ta işe yarayan "kabuk rengi" yöntemi Fuerte'de hiçbir şey söylemez.
Hass
- Görünüş: küçük-orta boy, yumurta biçimli, kalın ve pütürlü kabuk.
- Olgunlukta: kabuk yeşilden koyu mora, neredeyse siyaha döner.
- Tat ve doku: yağ oranı yüksek, tereyağı kıvamında, fındıksı.
- En iyi kullanım: guacamole, ezme, tost, kaşıkla yemek.
- Türkiye'de sezon: kabaca Aralık'tan Haziran'a.
Dünyada en çok satılan avokado Hass'tır; bütün Hass ağaçları 1926'da Kaliforniya'da bir postacının bahçesinde çıkan tek bir ağaçtan çoğaltılmıştır. Hikâyesini Hass avokadonun hikâyesi yazısında anlattık.
Fuerte
- Görünüş: armut biçimli, ince, düz ve parlak yeşil kabuk.
- Olgunlukta: yeşil kalır; renge bakarak anlaşılmaz, dokunarak kontrol edilir.
- Tat ve doku: Hass'tan biraz daha az yağlı, sulu ve hafif; kremalı ama "ağır" değil.
- En iyi kullanım: dilimleyip salataya, sandviçe; kaşıkla yemek.
- Türkiye'de sezon: Kasım'dan Nisan–Mayıs'a.
"Alanya avokadosu" denince çoğu kişinin aklına gelen Fuerte'dir. Ayrıntılar: Fuerte avokado nedir.
Bacon
- Görünüş: oval, orta boy, ince ve düz yeşil kabuk.
- Tat ve doku: hafif, az yağlı, sulu.
- En iyi kullanım: salata, dilimleme.
- Türkiye'de sezon: Ekim ortasından Ocak'a.
Soğuğa dayanıklılığıyla bilinir; erken sezonun en yaygın yeşil avokadolarından biridir. Ayrıntılar: Bacon avokado.
Zutano
- Görünüş: armut biçimli, açık yeşil ve parlak kabuk.
- Tat ve doku: en hafif ve en sulu çeşitlerden; yağ oranı düşük.
- En iyi kullanım: salata, smoothie.
- Türkiye'de sezon: Eylül ortasından Aralık'a.
Zutano sonbaharın ilk avokadolarındandır. Kremalı bir ezme beklentisiyle alınırsa hayal kırıklığı yaratabilir; salata için ise ideal.
Ettinger
- Görünüş: uzun, armut biçimli, ince ve parlak yeşil kabuk.
- Tat ve doku: hafif, temiz bir tat; orta yağlı.
- Türkiye'de sezon: Ekim ortasından Aralık'a.
İsrail'de geliştirilmiş bir çeşittir ve Akdeniz ikliminde iyi sonuç verdiği için Türkiye'de de yaygındır.
Pinkerton
- Görünüş: uzun, boyunlu armut biçimi, hafif pütürlü yeşil kabuk.
- Tat ve doku: kremalı ve yağlı; çekirdeği küçük olduğu için et oranı yüksek.
- Türkiye'de sezon: Şubat'tan Nisan'a.
Hass'a en yakın dokuyu veren yeşil kabuklu çeşittir.
Reed ve diğerleri
Reed iri, top gibi yuvarlak, kalın yeşil kabuklu bir yaz avokadosudur; Türkiye'de az bulunur. Lamb Hass ve Gwen gibi çeşitler Hass'ın akrabalarıdır. Sezonun en başında ise "erkenci" olarak satılan çeşitler (ör. Clifton) Ağustos–Ekim arasında pazara girer.
Bunların dışında dünyada her yıl yeni çeşitler deneniyor; yeni bir avokado çeşidinin pazara çıkması 15–20 yıl sürebiliyor. Bu süreci yeni avokado çeşitleri yazısında anlattık.
Hangi çeşit ne için?
- Guacamole ve ezme: Hass, Pinkerton
- Salata ve dilim: Fuerte, Bacon, Zutano, Ettinger
- Tost: Hass ve Fuerte, ikisi de olur
- Smoothie: daha sulu olan Zutano ve Bacon
- Kaşıkla, tuz-limonla: Fuerte ve Hass
Olgunluğu çeşide göre okuyun
- Hass: koyu mor-siyah kabuk + hafif basınca yumuşama.
- Yeşil kabuklular: renk değişmez; avucunuza alıp hafifçe sıkın, sap çukuruna bakın.
Ayrıntılı yöntem için olgun avokado nasıl anlaşılır yazımıza bakın. Sezonda hangi çeşidin elimizde olduğunu avokado sayfamızda görebilirsiniz.
