Kumkuat nedir? Kabuğuyla yenen minik turunçgil
Kısa cevap: kumkuat (kamkat), zeytin ya da küçük erik büyüklüğünde, turuncu kabuklu bir turunçgildir. Diğer turunçgillerden farkı, kabuğuyla birlikte bütün olarak yenmesidir. Şaşırtıcı biçimde kabuğu tatlı, içi ekşidir; ikisi ağızda birleşince tatlı-ekşi, çok aromatik bir tat ortaya çıkar. Türkiye'de kışın, kabaca Kasım–Mart arasında bulunur.
Kumkuat nereden gelir?
Kumkuat Çin kökenlidir. Adı Kantonca "altın portakal" anlamına gelen bir sözcükten türer. Çin ve Vietnam'da yeni yıl kutlamalarında meyve dolu saksı kumkuat ağaçları bolluk ve şans getirsin diye evlere konur.
Bitkibilimciler kumkuatı uzun süre ayrı bir cins (*Fortunella*) olarak sınıflandırdı; bugün çoğu kaynak onu turunçgillerin (*Citrus*) bir üyesi sayıyor. Ağacı küçük ve dayanıklıdır; soğuğa diğer turunçgillerden daha iyi dayanır. Bu yüzden Türkiye'de Akdeniz ve Ege kıyısında bahçelerde ve saksıda sık görülür.
Kumkuat nasıl yenir?
- Meyveyi yıkayın.
- Yemeden önce avucunuzun arasında ya da parmaklarınızla hafifçe yuvarlayın. Bu, kabuktaki aromatik yağları serbest bırakır ve kabuğun tatlılığını öne çıkarır.
- Sap ucunu koparın ve bütün olarak ısırın.
- Çekirdekleri çıkarın; birkaç küçük çekirdek bulunur, acıdır ama zararsızdır.
İlk ısırık ekşi gelirse şaşırmayın; çiğnedikçe kabuktaki tatlılık ekşiliği dengeler. Sevmeyenler için ikiye kesip ekşi suyunun bir kısmını sıkmak da bir yöntemdir.
Oval ve yuvarlak kumkuat
- Oval (Nagami): en yaygın tip. Daha ekşidir; reçel ve şekerleme için idealdir.
- Yuvarlak (Marumi, Meiwa): daha tatlı, taze yemek için daha uygun.
Kumkuatın limonla melezi limequat, mandalinayla melezi calamondin (kalamansi) da bulunur; Güneydoğu Asya mutfağında kalamansi, limon yerine kullanılır.
İyi kumkuat nasıl seçilir?
- Renk: parlak, eşit turuncu. Yeşillik kalan meyve daha ekşidir.
- Kabuk: gergin ve parlak; buruşuk ya da yumuşamış olmamalı.
- Sap ve yaprak: yapraklı satılan kumkuat genellikle daha tazedir.
Saklama
- Oda sıcaklığında 2–3 gün.
- Buzdolabında, kapalı bir kapta ya da poşette 2 haftaya kadar.
- Uzun saklama için reçel ya da şekerleme en iyisi.
Kumkuat ile neler yapılır?
Şekerlenmiş kumkuat Kumkuatları halka halka doğrayın, çekirdeklerini ayıklayın. Eşit ağırlıkta şeker ve yarısı kadar suyla kısık ateşte, halkalar yarı saydam olana kadar pişirin. Yoğurdun, dondurmanın, cheesecake'in üstüne ya da peynir tabağının yanına.
Kumkuat reçeli Doğranmış kumkuat, şeker ve az limon suyu. Kabuğundaki pektin sayesinde kolay kıvam alır; acılığı turunç reçeline göre çok daha hafiftir.
Salata İnce dilimlenmiş çiğ kumkuat, roka, ceviz ve keçi peyniriyle. Kabuğun acımsı aroması yeşilliklere çok yakışır.
Et ve kümes hayvanları Ördek, tavuk ve domuz yemeklerinde portakal yerine kumkuat kullanılır; bütün olarak fırın tepsisine atılabilir.
İçecekler Ezilmiş kumkuat, bal ve sıcak su: kış akşamları için bir bardak "kumkuat çayı".
Besin notu
Kumkuat kabuğuyla yendiği için turunçgiller arasında lif açısından avantajlıdır; kabuktaki lif ve aromatik yağlar da tüketilmiş olur. Bu yüzden yemeden önce iyi yıkamak önemlidir.
Diğer turunçgiller
Kış turunçgillerini tanımak için limon çeşitleri, lime ile limon farkı ve Finike portakalı yazılarımıza bakabilirsiniz. Sezondaki ürünlerimiz ürünler sayfasında.
